Thị trường ngân hàng đang bước vào giai đoạn phân hóa mạnh khi nhiều ngân hàng lớn và vừa ghi nhận nợ quá hạn tăng, đặc biệt ở nhóm vay mua nhà cá nhân, trong khi áp lực thanh khoản toàn hệ thống tiếp tục gia tăng. Đây là tín hiệu quan trọng cho thấy xu hướng dòng tiền đang dịch chuyển và chất lượng tín dụng giữa các phân khúc không còn đồng đều như giai đoạn trước.
Chất lượng tài sản toàn ngành phục hồi nhưng vẫn tiềm ẩn rủi ro cục bộ
Theo báo cáo mới nhất của VIS Rating, tín nhiệm ngành ngân hàng Việt Nam có cải thiện trong quý cuối năm nhờ:
- Tỷ lệ nợ có vấn đề (theo chuẩn quốc tế) duy trì 2,3%.
- Nợ xấu mới hình thành giảm 30 điểm cơ bản theo quý.
- Khả năng trả nợ của khách hàng được cải thiện.
- Một số doanh nghiệp hồi phục sau thời gian dài trầm lắng.
Đáng chú ý, nhóm ngân hàng quốc doanh và các ngân hàng lớn có dư nợ hạn chế với doanh nghiệp bất động sản gặp khó ghi nhận tỷ lệ nợ xấu giảm khoảng 20 điểm cơ bản, gồm:
BID, CTG, ACB, TCB.
Nợ quá hạn tăng tại một số ngân hàng lớn và vừa: Những phân khúc nào bị ảnh hưởng?
Dù bức tranh chung sáng lên, nhưng áp lực gia tăng nợ quá hạn lại tập trung tại các ngân hàng có danh mục tín dụng nhạy cảm:
- MBB: nợ quá hạn tăng do các doanh nghiệp năng lượng tái tạo gặp khó về dòng tiền.
- STB: chịu áp lực từ SME xuất nhập khẩu và doanh nghiệp hàng không.
- TPB: nợ quá hạn đến từ nhóm vay mua nhà cá nhân, phản ánh sức khỏe tài chính hộ gia đình chưa phục hồi đồng đều.
Nhóm này được đánh giá là nhạy cảm nhất trong 9 tháng, bởi biến động thu nhập và chi phí tài chính tăng đã tác động trực tiếp đến người vay.
Triển vọng quý IV: Nợ xấu có thể giảm tiếp
VIS Rating dự báo tỷ lệ nợ có vấn đề toàn ngành có thể hạ xuống 2,1% – 2,2% nhờ:
- Đẩy mạnh xóa nợ, xử lý tài sản đảm bảo.
- Luật Các tổ chức tín dụng sửa đổi tạo hành lang pháp lý thuận lợi hơn cho thu hồi nợ.
Chất lượng tài sản cải thiện tiếp tục là yếu tố giúp lợi nhuận ngành duy trì ổn định trong năm 2025.
Lợi nhuận ngân hàng: Phục hồi không đồng đều giữa các nhóm
ROAA toàn ngành hiện đạt 1,5%, tương đương cùng kỳ 2024. Động lực tăng trưởng đến từ:
- Thu nhập ngoài lãi tăng từ phí dịch vụ và đầu tư.
- Hoạt động thu hồi nợ xấu được đẩy mạnh.
Một số điểm nổi bật:
- VPB: dẫn đầu cải thiện ROAA nhờ lợi nhuận công ty chứng khoán và chi phí tín dụng giảm.
- CTG: hưởng lợi từ thu hồi nợ xấu mạnh mẽ.
- ACB – VIB: biên lãi ròng thu hẹp do tăng cho vay doanh nghiệp lợi suất thấp.
- TPB – EIB: chịu áp lực chi phí huy động tăng khi thanh khoản eo hẹp.
VIS Rating dự báo khả năng sinh lời có thể tăng nhẹ lên 1,6% cho cả năm nếu tín dụng và thu nhập ngoài lãi tiếp tục duy trì.
Thanh khoản: Áp lực lớn dồn vào nhóm ngân hàng nhỏ
Dòng tiền rút khỏi hệ thống thể hiện rõ qua các chỉ số:
- CASA toàn ngành giảm còn 19%, thấp hơn 1 điểm phần trăm.
- Các ngân hàng nhỏ như ABB, BAB, VBB giảm mạnh hơn mức bình quân.
- LDR toàn ngành tăng lên 111%, cao nhất trong 5 năm – tín dụng tăng nhanh hơn nhiều so với tiền gửi.
Điều này khiến ngân hàng nhỏ đối mặt áp lực vốn ngắn hạn, phụ thuộc lớn vào thị trường liên ngân hàng và trái phiếu ngắn hạn.
Vốn và khả năng dự phòng: Ngân hàng lớn tiếp tục vượt trội
- Tỷ lệ vốn chủ sở hữu hữu hình/tổng tài sản hữu hình duy trì 8,4%.
- Một số ngân hàng như NAB, VPB, CTG giảm nhẹ chỉ số này do tài sản tăng nhanh.
- Tỷ lệ bao phủ nợ xấu toàn ngành tăng thêm khoảng 5%, dẫn dắt bởi CTG, ACB, TCB, BID nhờ nợ xấu giảm.
Điều này cho thấy nhóm ngân hàng lớn tiếp tục củng cố dự phòng, tạo bộ đệm an toàn cho giai đoạn 2026–2027.
Chuyên Gia Tư Vấn BĐS Tara Le
Liên hệ tư vấn: 0917.839.686
