Trong nhiều năm, việc chuyển đất vườn, đất ao liền thửa sang đất ở luôn là nỗi ám ảnh của hàng nghìn người dân vì mức tiền sử dụng đất quá cao, có trường hợp phải nộp đến hàng tỉ đồng. Tin vui là Quốc hội đang xem xét một cơ chế mới giúp giảm mạnh nghĩa vụ tài chính, mở đường cho người dân hợp pháp hóa nhu cầu nhà ở với chi phí hợp lý hơn.
Chính phủ đề xuất nới mức thu để giảm gánh nặng cho người dân
Bộ Tài chính đang lấy ý kiến dự thảo Nghị định về tiền sử dụng đất và tiền thuê đất nhằm tháo gỡ những vướng mắc phát sinh trong quá trình triển khai Luật Đất đai 2024. Đây là bước đi quan trọng khi từ đầu năm đến nay, người dân chuyển mục đích sử dụng đất phải nộp 100% phần chênh lệch giữa giá đất nông nghiệp và giá đất ở, khiến nghĩa vụ tài chính tăng vọt.
Dự thảo mới đề xuất mức thu hợp lý hơn, dựa trên hạn mức giao đất ở tại từng địa phương:
1. Chuyển mục đích trong hạn mức đất ở
Mức thu tiền sử dụng đất:
30% phần chênh lệch giữa giá đất ở và giá đất nông nghiệp tại thời điểm có quyết định cho phép chuyển mục đích.
2. Chuyển mục đích vượt hạn mức (nếu có)
- Vượt hạn mức nhưng không quá 1 lần hạn mức: thu 50% phần chênh lệch.
- Vượt quá 1 lần hạn mức: thu 100% phần chênh lệch.
Như vậy, phần lớn nhu cầu chuyển đổi hợp pháp của hộ gia đình nằm trong hạn mức sẽ chỉ phải nộp 30%, thay vì 100% như hiện tại — giảm gánh nặng tài chính đáng kể.
Vì sao cần thay đổi chính sách?
Theo nhiều đại biểu Quốc hội, mức thu 100% chênh lệch khiến chi phí chuyển đất vườn sang đất ở tăng đột biến, nhất là khi bảng giá đất mới tại các tỉnh, thành phố đều điều chỉnh tăng mạnh. Thực tế đã có nhiều trường hợp người dân phải nộp đến vài tỉ đồng chỉ để chuyển đổi đất liền thửa phục vụ nhu cầu nhà ở.
Đại biểu Hoàng Văn Cường (Hà Nội) cho rằng:
- Mức thu 30% cho diện tích trong hạn mức là hợp lý và phù hợp với khả năng của đại đa số người dân.
- Việc tăng mức thu theo tỷ lệ khi vượt hạn mức là cần thiết để đảm bảo công bằng và hạn chế tình trạng gom đất, đầu cơ.
Một số ý kiến khác đề nghị quy định một mức tỉ lệ thống nhất trên toàn quốc để tránh chênh lệch quá lớn giữa đô thị – nông thôn, đảm bảo sự minh bạch và dễ áp dụng cho người dân.
Bối cảnh thay đổi: vì sao người dân phải nộp quá nhiều tiền thời gian qua?
Trước khi Luật Đất đai 2024 có hiệu lực, người dân chuyển mục đích đất nông nghiệp sang đất ở thường chỉ nộp 30% hoặc 50% chênh lệch, tùy theo diện tích nằm trong hay vượt hạn mức.
Tuy nhiên từ 2024, quy định này bị bãi bỏ, dẫn đến:
- Tất cả diện tích chuyển đổi đều phải nộp 100% chênh lệch.
- Bảng giá đất mới tăng mạnh khiến tiền sử dụng đất tăng theo cấp số nhân.
- Các hộ dân có diện tích lớn hoặc đất ven đô phải nộp số tiền rất lớn, tạo ra áp lực tài chính và nhiều bất cập.
Do đó, đề xuất mới đang được kỳ vọng sẽ giải quyết căn cơ vấn đề, giúp hàng triệu hộ dân tiếp cận đất ở hợp pháp mà không bị “quá tải” về nghĩa vụ tài chính.
Chuyên Gia Tư Vấn BĐS Tara Le
Liên hệ tư vấn: 0917.839.686
