Hàng loạt quy định mới về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất tại Hà Nội đã chính thức được bổ sung, mở rộng quyền lợi cho người dân. Không chỉ thay đổi cách tính bồi thường đối với công trình hạ tầng, nghị quyết mới còn bổ sung chính sách hỗ trợ cho một số công trình xây dựng, nhà ở thuộc sở hữu Nhà nước và mở rộng các trường hợp được bố trí tái định cư.
Đây được đánh giá là bước hoàn thiện quan trọng trong chính sách đất đai, góp phần đảm bảo quyền lợi của người dân khi triển khai các dự án phát triển hạ tầng và đô thị trên địa bàn Thủ đô.
Hà Nội ban hành nghị quyết mới về bồi thường và tái định cư
HĐND TP. Hà Nội đã thông qua Nghị quyết số 36/2026/NQ-HĐND, bổ sung nhiều quy định liên quan đến:
- Bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất.
- Hỗ trợ người có đất bị thu hồi.
- Chính sách tái định cư.
- Cho thuê đất.
- Tạm nộp tiền sử dụng đất và tiền thuê đất.
Những quy định mới được kỳ vọng sẽ tháo gỡ nhiều vướng mắc trong quá trình giải phóng mặt bằng, đồng thời tạo sự minh bạch và thống nhất khi triển khai các dự án trên địa bàn thành phố.
Công trình hạ tầng bị thu hồi sẽ được bồi thường theo giá trị xây dựng mới
Một trong những điểm đáng chú ý của nghị quyết là quy định về bồi thường đối với các công trình hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội đang hoạt động nhưng phải di dời để phục vụ dự án.
Theo đó, mức bồi thường bằng tiền sẽ được xác định dựa trên giá trị xây dựng mới của công trình có tiêu chuẩn kỹ thuật tương đương.
Sau khi nhận kinh phí bồi thường, đơn vị quản lý hoặc sử dụng công trình sẽ có trách nhiệm:
- Xây dựng công trình mới.
- Hoặc tổ chức di dời công trình theo quy định.
Trường hợp công trình không còn nhu cầu sử dụng thì sẽ không thuộc diện được bồi thường.
Có thể được hoàn trả bằng công trình mới thay vì nhận tiền
Ngoài hình thức bồi thường bằng tiền, nghị quyết còn mở ra phương án linh hoạt hơn.
Nếu đơn vị quản lý công trình có nhu cầu nhận bồi thường bằng công trình thay thế, UBND cấp xã sẽ xem xét điều kiện thực tế để sử dụng nguồn kinh phí bồi thường đầu tư xây dựng công trình mới.
Sau khi hoàn thành, công trình sẽ được bàn giao lại cho đơn vị quản lý để tiếp tục khai thác, sử dụng theo đúng quy định.
Quy định này giúp hạn chế tình trạng gián đoạn hoạt động của các công trình phục vụ cộng đồng.
Hỗ trợ đối với một số công trình xây dựng chưa hợp pháp
Một điểm mới khác nhận được nhiều sự quan tâm là chính sách hỗ trợ đối với một số công trình xây dựng chưa hợp pháp.
Theo nghị quyết, các công trình được xây dựng trong khoảng thời gian từ 1/7/2014 đến trước 1/8/2024, nếu:
- Được xây dựng trên thửa đất đủ điều kiện bồi thường.
- Không vi phạm pháp luật về đất đai.
thì sẽ được hỗ trợ bằng 20% mức bồi thường theo quy định.
Diện tích được tính hỗ trợ sẽ không vượt quá hạn mức giao đất tối đa tại địa phương.
Chính sách này góp phần bảo đảm quyền lợi cho người dân trong một số trường hợp đặc thù khi thu hồi đất.
Bổ sung quyền lợi cho người đang sử dụng nhà ở thuộc sở hữu Nhà nước
Nghị quyết cũng quy định rõ mức hỗ trợ dành cho hộ gia đình và cá nhân đang sử dụng nhà ở thuộc sở hữu Nhà nước nhưng chưa được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và quyền sở hữu nhà ở.
Để được hưởng chính sách này, người sử dụng phải đáp ứng các điều kiện:
- Có khuôn viên sử dụng riêng.
- Đã sử dụng ổn định trước ngày 1/7/2006.
- Không thuộc trường hợp giao đất trái thẩm quyền.
Đối với các hộ đang sinh sống tại khu tập thể đáp ứng đủ điều kiện, mức hỗ trợ sẽ bằng 60% giá trị bồi thường đối với nhà và đất bị thu hồi.
Diện tích được hỗ trợ cũng không vượt quá hạn mức giao đất ở theo quy định của UBND TP. Hà Nội.
Được mua nhà tái định cư nếu không còn nơi ở khác
Ngoài khoản hỗ trợ nói trên, nghị quyết còn bổ sung quyền lợi về tái định cư.
Nếu hộ gia đình hoặc cá nhân sau khi bị thu hồi đất không còn nhà ở hoặc đất ở nào khác trên địa bàn xã, phường nơi có đất bị thu hồi, sẽ được xem xét mua một căn hộ tái định cư theo quy định của thành phố.
Đây là chính sách nhằm bảo đảm chỗ ở ổn định cho người dân sau khi giải phóng mặt bằng.
Những trường hợp được bố trí tái định cư theo quy định mới
Nghị quyết quy định rõ hai trường hợp đủ điều kiện được bồi thường bằng giao đất ở hoặc bán nhà tái định cư.
Trường hợp thứ nhất
Nhà nước thu hồi toàn bộ đất ở nhưng người bị thu hồi vẫn còn nhà ở hoặc đất ở khác trên cùng địa bàn xã, phường, tuy nhiên phần diện tích còn lại nhỏ hơn diện tích tối thiểu được phép tách thửa.
Trường hợp thứ hai
Nhà nước chỉ thu hồi một phần đất ở nhưng diện tích còn lại không đủ điều kiện để xây dựng nhà ở theo quy định.
Việc bổ sung hai trường hợp này giúp bảo đảm người dân vẫn có điều kiện ổn định cuộc sống sau khi bị thu hồi đất.
Lưu ý về thời điểm áp dụng
Theo quy định của nghị quyết, các trường hợp đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư trước khi nghị quyết có hiệu lực sẽ tiếp tục thực hiện theo phương án cũ.
Những quy định mới chỉ áp dụng đối với các hồ sơ phát sinh sau thời điểm nghị quyết có hiệu lực.
Người dân cần làm gì khi bị thu hồi đất?
Các chuyên gia khuyến nghị người dân khi nhận thông báo thu hồi đất nên:
- Kiểm tra kỹ phương án bồi thường.
- Đối chiếu quyền lợi theo quy định mới.
- Chuẩn bị đầy đủ hồ sơ pháp lý về quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất.
- Chủ động liên hệ cơ quan chức năng nếu có thắc mắc về mức bồi thường hoặc chính sách tái định cư.
Việc nắm rõ các quy định mới sẽ giúp người dân bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình, đồng thời hạn chế phát sinh tranh chấp trong quá trình thu hồi đất và giải phóng mặt bằng.
Chuyên Gia Tư Vấn BĐS Tara Le
Liên hệ tư vấn: 0917.839.686
