Một trong những vướng mắc lớn nhất của người dân trong nhiều năm qua là việc sử dụng đất ổn định nhưng không có đầy đủ giấy tờ pháp lý để xin cấp sổ đỏ. Tuy nhiên, theo quy định mới của Luật Đất đai 2024, nhiều trường hợp đất không có giấy tờ về quyền sử dụng đất vẫn có thể được xem xét cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nếu đáp ứng các điều kiện nhất định.
Quy định này được đánh giá là bước tiến quan trọng nhằm tháo gỡ khó khăn cho hàng triệu hộ gia đình đang sử dụng đất ổn định trong thời gian dài nhưng chưa hoàn thiện được hồ sơ pháp lý.
Luật Đất đai 2024 mở rộng cơ hội cấp sổ đỏ cho đất không giấy tờ
Theo quy định tại Điều 138 Luật Đất đai 2024, hộ gia đình và cá nhân đang sử dụng đất ổn định nhưng không có giấy tờ về quyền sử dụng đất vẫn có thể được cấp sổ đỏ nếu thỏa mãn các điều kiện theo quy định.
Điều kiện quan trọng nhất bao gồm:
- Đất đang được sử dụng ổn định
- Không vi phạm pháp luật về đất đai
- Không có tranh chấp
- Không thuộc trường hợp đất được giao trái thẩm quyền
Nếu đáp ứng đầy đủ các yếu tố này và được chính quyền địa phương xác nhận, người sử dụng đất có thể được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất theo quy định.
5 trường hợp đất không giấy tờ vẫn được cấp sổ đỏ
Theo Luật Đất đai 2024, có 5 trường hợp phổ biến mà người dân đang sử dụng đất không có giấy tờ vẫn có thể được xem xét cấp sổ đỏ.
1. Sử dụng đất trước ngày 18/12/1980
Hộ gia đình hoặc cá nhân đã sử dụng đất từ trước ngày 18/12/1980 và được UBND cấp xã xác nhận đất sử dụng ổn định, không có tranh chấp thì có thể được cấp sổ đỏ.
Đây là nhóm trường hợp phổ biến tại nhiều khu vực nông thôn, nơi người dân sử dụng đất từ nhiều thế hệ nhưng không có hồ sơ pháp lý đầy đủ.
2. Sử dụng đất từ 18/12/1980 đến trước 15/10/1993
Đối với những trường hợp sử dụng đất trong giai đoạn từ ngày 18/12/1980 đến trước ngày 15/10/1993, người sử dụng đất vẫn có thể được cấp sổ đỏ nếu:
- Đất được sử dụng ổn định
- Được chính quyền địa phương xác nhận
- Không xảy ra tranh chấp
Đây là giai đoạn nhiều hộ gia đình tự khai hoang hoặc chuyển nhượng đất bằng giấy viết tay nên hồ sơ pháp lý thường không đầy đủ.
3. Sử dụng đất từ 15/10/1993 đến trước ngày 1/7/2014
Hộ gia đình và cá nhân sử dụng đất trong khoảng thời gian từ ngày 15/10/1993 đến trước ngày 1/7/2014 cũng có thể được xem xét cấp sổ đỏ nếu được chính quyền địa phương xác nhận đất không có tranh chấp.
Quy định này giúp giải quyết nhiều trường hợp mua bán đất bằng giấy tay trước đây nhưng chưa thực hiện thủ tục đăng ký đất đai theo quy định.
4. Đất nông nghiệp sử dụng làm đất ở tại vùng khó khăn
Một số hộ gia đình được giao đất nông nghiệp nhưng đã sử dụng làm đất ở hoặc đất phi nông nghiệp trước ngày 1/7/2014, nếu có hộ khẩu thường trú tại khu vực kinh tế khó khăn hoặc đặc biệt khó khăn và được chính quyền địa phương xác nhận đất không tranh chấp thì vẫn có thể được cấp sổ đỏ.
Đáng chú ý, trong trường hợp này người dân có thể được cấp sổ đỏ mà không phải nộp tiền sử dụng đất.
5. Đất nông nghiệp sử dụng ổn định
Đối với hộ gia đình hoặc cá nhân đang sử dụng đất nông nghiệp ổn định và được UBND cấp xã xác nhận không có tranh chấp, Nhà nước sẽ cấp sổ đỏ và giao đất trong hạn mức theo quy định.
Nếu diện tích đất đang sử dụng vượt quá hạn mức được giao, phần diện tích vượt sẽ phải chuyển sang hình thức thuê đất của Nhà nước.
Cơ quan nào có thẩm quyền cấp sổ đỏ lần đầu?
Theo quy định của Luật Đất đai 2024, thẩm quyền cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lần đầu được phân cấp rõ ràng cho các cấp chính quyền.
Cụ thể:
UBND cấp tỉnh có thẩm quyền cấp sổ đỏ cho các tổ chức, doanh nghiệp, cơ sở tôn giáo hoặc các chủ thể kinh tế theo quy định của pháp luật. Trong một số trường hợp, UBND tỉnh có thể ủy quyền cho cơ quan quản lý đất đai cùng cấp thực hiện việc cấp giấy chứng nhận.
UBND cấp huyện có thẩm quyền cấp sổ đỏ cho hộ gia đình, cá nhân và cộng đồng dân cư.
Việc phân cấp này giúp giảm bớt thủ tục hành chính và tạo điều kiện thuận lợi hơn cho người dân khi thực hiện đăng ký đất đai.
Những đối tượng được cấp sổ đỏ theo quy định mới
Theo Luật Đất đai 2024, Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất được cấp cho các trường hợp có quyền hợp pháp đối với đất và tài sản trên đất.
Bao gồm:
- Người có quyền sử dụng đất hợp pháp
- Người sở hữu nhà ở gắn liền với đất
- Người sở hữu công trình xây dựng gắn liền với đất
Mẫu giấy chứng nhận được áp dụng thống nhất trên toàn quốc và do Bộ Tài nguyên và Môi trường ban hành.
Quy định mới giúp tháo gỡ nhiều vướng mắc về pháp lý đất đai
Trong thực tế, nhiều hộ gia đình tại Việt Nam đã sử dụng đất ổn định trong hàng chục năm nhưng không có đầy đủ giấy tờ pháp lý do các giao dịch trước đây chủ yếu được thực hiện bằng giấy viết tay hoặc theo thỏa thuận dân sự.
Quy định mới của Luật Đất đai 2024 cho phép cấp sổ đỏ đối với những trường hợp đủ điều kiện sẽ giúp:
- Bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người dân
- Hợp thức hóa quyền sử dụng đất đang tồn tại trong thực tế
- Hoàn thiện hệ thống hồ sơ quản lý đất đai
- Tăng tính minh bạch cho thị trường bất động sản
Đây được xem là bước đi quan trọng trong quá trình cải cách pháp lý đất đai, góp phần giúp thị trường bất động sản vận hành minh bạch và bền vững hơn trong thời gian tới.
Chuyên Gia Tư Vấn BĐS Tara Le
Liên hệ tư vấn: 0917.839.686
