Từ ngày 1/1/2026, việc định giá đất tại Việt Nam sẽ chính thức vận hành theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp, với quy trình xây dựng và điều chỉnh bảng giá đất chặt chẽ, minh bạch, được kỳ vọng sẽ tạo nên một hành lang pháp lý rõ ràng, minh bạch và giảm tối đa sai lệch trong giao dịch và bồi thường.
Bảng giá đất sẽ được xây dựng lần đầu và cập nhật hằng năm
Theo quy định mới tại Luật Đất đai 2024, UBND cấp tỉnh sẽ là cơ quan chủ trì xây dựng bảng giá đất, áp dụng thống nhất từ ngày 01/01/2026 và điều chỉnh hàng năm. Bảng giá này sẽ là căn cứ pháp lý duy nhất cho các hoạt động như:
- Tính tiền sử dụng đất, thuê đất
- Tính thuế chuyển nhượng, lệ phí trước bạ
- Tính giá bồi thường, hỗ trợ tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất
Bà Nguyễn Thị Minh Phương (Cục Quản lý Đất đai) cho biết, quy trình xây dựng bảng giá đất lần đầu và điều chỉnh hằng năm gồm 16 bước chặt chẽ. Trong đó, việc định giá đất cụ thể sẽ thực hiện riêng theo 12 bước rõ ràng – giúp minh bạch hóa và chuẩn hóa công tác định giá tại địa phương.
Quy trình định giá đất cụ thể: 12 bước chặt chẽ, dữ liệu được công khai
Một số bước then chốt trong quy trình định giá đất cụ thể bao gồm:
- Chuẩn bị hồ sơ, lựa chọn đơn vị tư vấn giá đất
- Thành lập Hội đồng thẩm định giá và Tổ giúp việc chuyên trách
- Công khai phương án giá đất để lấy ý kiến, sau đó chỉnh sửa, tiếp thu và trình UBND phê duyệt
- Cập nhật vào hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai
- Báo cáo Bộ Nông nghiệp và Môi trường trong vòng 15 ngày kể từ ngày ban hành
Việc này đảm bảo tính công khai, đồng bộ và minh bạch, hạn chế tối đa khiếu nại phát sinh liên quan đến giá đất, đồng thời tăng cường hiệu quả thu thuế và tính chính xác trong định giá tài sản đất đai.
Chính quyền 2 cấp: Tăng tính chủ động cho cấp xã, đảm bảo phản ứng nhanh với thực tiễn
Chủ tịch UBND cấp tỉnh và cấp xã sẽ là người quyết định giá đất cụ thể trong phạm vi thẩm quyền, trên cơ sở phương án được Hội đồng thẩm định thông qua.
Để đảm bảo triển khai hiệu quả mô hình chính quyền 2 cấp, các tỉnh cần điều động cán bộ có năng lực từ cấp tỉnh về cấp xã, bố trí lại bộ máy phù hợp, đồng thời tăng cường đào tạo chuyên môn cho cán bộ địa phương.
Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Lê Minh Ngân cho biết: “Phân quyền mạnh xuống cấp xã là xu hướng tất yếu, nhưng cần đi kèm với hạ tầng số, nhân lực chất lượng và dữ liệu thống nhất.”
Xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai: Chìa khóa chuyển đổi số và cắt giảm thủ tục
Một trong những yêu cầu cấp thiết hiện nay là hoàn thiện cơ sở dữ liệu đất đai tại cấp địa phương, thông qua:
- Sử dụng phần mềm quốc gia kết nối với dữ liệu trung ương
- Đo đạc, lập hồ sơ địa chính theo chuẩn thống nhất
- Chuyển đổi số liệu thành dữ liệu đồng bộ
- Hoàn thành toàn bộ trước ngày 31/12/2026
Việc số hóa toàn bộ dữ liệu đất đai sẽ rút ngắn thủ tục hành chính, giảm thiểu tình trạng chồng chéo, sai lệch, đồng thời hỗ trợ công tác quy hoạch, giao dịch và giải quyết tranh chấp đất đai.
Lời kết: Thị trường đất đai kỳ vọng minh bạch, đồng bộ và dễ tiếp cận hơn từ 2026
Quy định mới về định giá đất, phân cấp chính quyền và cơ sở dữ liệu đất đai là bước tiến lớn nhằm cải cách toàn diện quản lý đất đai tại Việt Nam. Từ năm 2026, người dân và doanh nghiệp sẽ tiếp cận giá đất rõ ràng hơn, minh bạch hơn, góp phần ổn định thị trường, thúc đẩy đầu tư và phát triển kinh tế bền vững.
Chuyên Gia Tư Vấn BĐS Tara Le
Liên hệ tư vấn: 0917.839.686
