Luật Đất đai tiếp tục được đặt lên bàn nghị sự với nhiều định hướng mang tính bước ngoặt. Đáng chú ý, Trung ương khẳng định Nhà nước sẽ điều tiết, kiểm soát và quyết định giá đất khi đưa vào sử dụng, không để hình thành cơ chế nhiều giá. Đồng thời, tư duy bồi thường khi thu hồi đất sẽ được chuyển sang “tái thiết cuộc sống”, đảm bảo người dân có nơi ở và điều kiện sống bằng hoặc tốt hơn trước.
Đây được xem là định hướng quan trọng trong quá trình sửa đổi Luật Đất đai và các luật liên quan, hướng đến xây dựng thị trường bất động sản minh bạch, khai thác hiệu quả nguồn lực đất đai, đồng thời bảo đảm hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, người dân và doanh nghiệp.
Trung ương thống nhất định hướng sửa đổi toàn diện Luật Đất đai
Tại Hội nghị lần thứ ba Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV diễn ra từ ngày 20 đến 24/7/2026, Trung ương đã thông qua Nghị quyết về quan điểm, định hướng sửa đổi Luật Đất đai và các luật có liên quan.
Theo đó, việc sửa đổi tiếp tục kế thừa các nội dung cốt lõi của Nghị quyết số 18-NQ/TW, đồng thời bổ sung nhiều cơ chế mới nhằm hoàn thiện thể chế quản lý đất đai theo hướng đồng bộ, minh bạch, khả thi và phù hợp với yêu cầu phát triển kinh tế trong giai đoạn mới.
Mục tiêu của lần sửa đổi này không chỉ là khơi thông nguồn lực đất đai phục vụ tăng trưởng kinh tế mà còn bảo đảm công bằng xã hội, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người sử dụng đất, tăng cường hiệu quả quản lý nhà nước và phát triển bền vững.
Nhà nước quyết định giá đất, chấm dứt cơ chế nhiều giá
Một trong những nội dung được thị trường bất động sản đặc biệt quan tâm là quan điểm Nhà nước điều tiết, kiểm soát và quyết định giá đất khi đưa đất vào sử dụng, đồng thời không để hình thành cơ chế nhiều mức giá đất.
Định hướng này được kỳ vọng sẽ:
- Minh bạch hóa công tác định giá đất.
- Hạn chế tình trạng chênh lệch lớn giữa giá đất Nhà nước và giá thị trường.
- Giảm nguy cơ thất thu ngân sách.
- Hạn chế đầu cơ và trục lợi từ chính sách đất đai.
- Tạo môi trường đầu tư ổn định, công bằng hơn cho doanh nghiệp và người dân.
Việc thống nhất cơ chế quản lý giá đất cũng được xem là nền tảng để các chính sách thuế, bồi thường, giao đất và đấu giá quyền sử dụng đất được thực hiện đồng bộ hơn trong thời gian tới.
Chuyển từ “bồi thường” sang “tái thiết cuộc sống” cho người dân
Điểm mới mang tính nhân văn trong định hướng sửa đổi Luật Đất đai là thay đổi tư duy khi Nhà nước thu hồi đất.
Thay vì chỉ tập trung bồi thường giá trị tài sản, chính sách mới hướng đến mục tiêu tái thiết cuộc sống cho người dân.
Theo đó, người có đất ở bị thu hồi phải được bảo đảm:
- Có nơi ở mới.
- Điều kiện sinh hoạt bằng hoặc tốt hơn nơi ở cũ.
- Được hỗ trợ ổn định cuộc sống lâu dài.
- Có điều kiện tiếp cận hạ tầng, dịch vụ và cơ hội phát triển kinh tế sau tái định cư.
Đây là bước chuyển quan trọng trong chính sách đất đai, hướng tới bảo đảm quyền lợi thực chất cho người dân thay vì chỉ giải quyết vấn đề bồi thường bằng tiền.
Ưu tiên quỹ đất phát triển nhà ở cho thuê
Một điểm đáng chú ý khác là Trung ương xác định Nhà nước cần tạo điều kiện để công dân thực hiện quyền có nơi ở, đồng thời ưu tiên dành quỹ đất phát triển nhà ở cho thuê.
Trong bối cảnh giá nhà tại nhiều địa phương liên tục tăng cao, nguồn cung nhà ở vừa túi tiền còn hạn chế, việc phát triển nhà ở cho thuê được kỳ vọng sẽ:
- Mở rộng cơ hội tiếp cận chỗ ở cho người lao động và người thu nhập trung bình.
- Giảm áp lực sở hữu nhà ở bằng mọi giá.
- Thúc đẩy phát triển thị trường nhà cho thuê chuyên nghiệp.
- Góp phần cân bằng cung – cầu trên thị trường bất động sản.
Đây cũng là xu hướng đã được nhiều quốc gia phát triển áp dụng nhằm đáp ứng nhu cầu an cư của người dân mà không phụ thuộc hoàn toàn vào hình thức sở hữu nhà ở.
Đất đai tiếp tục được xác định là nguồn lực chiến lược của quốc gia
Trong Nghị quyết, Trung ương tiếp tục khẳng định đất đai là tài nguyên đặc biệt của quốc gia, đồng thời là:
- Không gian phát triển kinh tế – xã hội.
- Không gian sinh tồn của người dân.
- Yếu tố cấu thành chủ quyền lãnh thổ và an ninh quốc gia.
- Tư liệu sản xuất đặc biệt.
- Nguồn lực quan trọng phục vụ phát triển đất nước.
Quyền sử dụng đất được xác định là một trong những yếu tố đầu vào quan trọng của nền kinh tế, trong khi đất đai vẫn thuộc sở hữu toàn dân do Nhà nước là đại diện chủ sở hữu và thống nhất quản lý.
Quan điểm này tiếp tục là nền tảng để xây dựng hệ thống pháp luật đất đai theo hướng phát huy tối đa giá trị của nguồn tài nguyên đặc biệt này, đồng thời bảo đảm sử dụng hiệu quả, tiết kiệm và bền vững.
Đẩy nhanh hoàn thiện hồ sơ trình Quốc hội
Sau khi Nghị quyết được thông qua, Ban Chấp hành Trung ương giao Bộ Chính trị chỉ đạo tiếp thu, hoàn thiện các nội dung của dự thảo và quán triệt việc triển khai thực hiện.
Đồng thời, Đảng ủy Chính phủ sẽ chỉ đạo Chính phủ hoàn thiện hồ sơ Dự án Luật Đất đai (sửa đổi) cùng các luật có liên quan để trình Quốc hội xem xét trong thời gian tới.
Giới chuyên gia đánh giá, nếu các định hướng trên được thể chế hóa đầy đủ, Luật Đất đai sửa đổi sẽ tạo nền tảng pháp lý quan trọng để nâng cao hiệu quả quản lý đất đai, kiểm soát tốt hơn thị trường bất động sản, bảo vệ quyền lợi người dân và tạo động lực cho tăng trưởng kinh tế bền vững trong những năm tới.
Chuyên Gia Tư Vấn BĐS Tara Le
Liên hệ tư vấn: 0917.839.686
