Xây nhà là một trong những tài sản lớn nhất của mỗi gia đình. Tuy nhiên, từ ngày 1/7/2026, việc xây dựng nhà ở riêng lẻ sẽ không còn đơn thuần là thuê thợ, xin phép xây dựng rồi tiến hành thi công như trước đây. Hàng loạt quy định mới liên quan đến thiết kế, thi công, giám sát và trách nhiệm của chủ sở hữu sẽ chính thức được áp dụng trên phạm vi cả nước.
Những thay đổi này không chỉ tác động đến người dân đang có kế hoạch xây nhà mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến các đơn vị thiết kế, nhà thầu xây dựng và thị trường bất động sản nói chung.
Quy Định Mới Về Xây Nhà Chính Thức Áp Dụng Từ 1/7/2026
Theo Nghị định 207/2025/NĐ-CP của Chính phủ, từ ngày 1/7/2026, hoạt động xây dựng nhà ở riêng lẻ phải tuân thủ chặt chẽ hơn các yêu cầu về an toàn, chất lượng công trình và trách nhiệm của chủ đầu tư.
Mục tiêu của quy định mới là nâng cao chất lượng nhà ở, hạn chế các rủi ro về kết cấu, phòng cháy chữa cháy, bảo vệ môi trường và đảm bảo an toàn cho cộng đồng dân cư xung quanh.
Đặc biệt, nghị định mới phân định rõ trách nhiệm của chủ sở hữu trong từng giai đoạn từ thiết kế đến thi công và quản lý công trình.
Trường Hợp Nào Được Tự Thiết Kế Nhà?
Một trong những nội dung được nhiều người dân quan tâm nhất là quyền tự thiết kế nhà ở.
Theo quy định mới, chủ sở hữu được phép tự tổ chức thiết kế đối với những công trình có quy mô nhỏ và đáp ứng đầy đủ các điều kiện sau:
- Nhà dưới 3 tầng.
- Không có tầng hầm.
- Tổng diện tích sàn xây dựng dưới 250m².
- Chiều cao công trình dưới 12m.
Điều này tạo điều kiện thuận lợi cho các hộ gia đình xây dựng nhà ở quy mô nhỏ, đồng thời giúp tiết kiệm một phần chi phí thiết kế.
Tuy nhiên, việc tự thiết kế vẫn phải bảo đảm tuân thủ đầy đủ các quy chuẩn kỹ thuật và quy định pháp luật hiện hành.
Nhà Từ 3 Tầng Trở Lên Phải Thuê Đơn Vị Có Chuyên Môn
Đối với các công trình có quy mô lớn hơn, quy định mới yêu cầu bắt buộc phải có sự tham gia của các tổ chức hoặc cá nhân có năng lực chuyên môn.
Cụ thể:
Nhà Dưới 7 Tầng Hoặc Có 1 Tầng Hầm
Hồ sơ thiết kế phải được thực hiện bởi đơn vị hoặc cá nhân có chuyên môn, kinh nghiệm theo quy định của pháp luật.
Điều này nhằm đảm bảo chất lượng thiết kế, khả năng chịu lực của công trình cũng như các yếu tố kỹ thuật liên quan.
Nhà Từ 7 Tầng Hoặc Có Từ 2 Tầng Hầm Trở Lên
Đây là nhóm công trình có mức độ rủi ro cao hơn nên yêu cầu nghiêm ngặt hơn về năng lực thiết kế.
Toàn bộ hồ sơ thiết kế bắt buộc phải được thực hiện bởi các tổ chức hoặc cá nhân đáp ứng điều kiện năng lực theo quy định.
Ngoài ra, hồ sơ còn phải tuân thủ đầy đủ các tiêu chuẩn về phòng cháy chữa cháy, thoát hiểm và an toàn công trình.
Chủ Nhà Bắt Buộc Phải Treo Biển Thông Tin Công Trình
Một điểm mới đáng chú ý là chủ sở hữu phải lắp đặt biển thông tin công trình tại khu vực cổng hoặc lối ra vào nơi xây dựng.
Biển thông tin phải thể hiện các nội dung cơ bản như:
- Tên chủ sở hữu công trình.
- Địa chỉ liên hệ.
- Số điện thoại liên hệ.
- Thông tin cần thiết phục vụ công tác quản lý và giám sát.
Quy định này giúp cơ quan chức năng dễ dàng kiểm tra, giám sát đồng thời tăng tính minh bạch trong quá trình xây dựng.
Chủ Nhà Chịu Trách Nhiệm Toàn Diện Về An Toàn Thi Công
Theo quy định mới, trách nhiệm của chủ nhà không dừng lại ở việc thuê nhà thầu và giám sát tiến độ.
Chủ sở hữu phải chịu trách nhiệm tổ chức thi công, giám sát thi công và bảo đảm an toàn trong suốt quá trình xây dựng.
Các trách nhiệm bao gồm:
- Đảm bảo an toàn cho người lao động.
- Đảm bảo an toàn cho công trình lân cận.
- Hạn chế ảnh hưởng đến khu dân cư xung quanh.
- Đảm bảo vệ sinh môi trường.
- Kiểm soát tiếng ồn và bụi trong quá trình thi công.
Nếu xảy ra sự cố gây thiệt hại cho các công trình liền kề hoặc ảnh hưởng đến cộng đồng dân cư, chủ đầu tư vẫn phải chịu trách nhiệm theo quy định pháp luật.
Công Tác Giám Sát Xây Dựng Được Siết Chặt Hơn
Nghị định mới cũng yêu cầu việc giám sát công trình phải được thực hiện chặt chẽ hơn trước.
Các nội dung cần giám sát bao gồm:
Chất Lượng Vật Liệu Xây Dựng
Tất cả vật liệu, cấu kiện và thiết bị đưa vào công trình phải đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật.
Biện Pháp Thi Công
Nhà thầu phải thực hiện đúng phương án thi công được phê duyệt nhằm bảo đảm chất lượng công trình.
Hệ Thống Giàn Giáo Và Thiết Bị Thi Công
Các thiết bị nâng hạ, giàn giáo, hệ thống chống đỡ tạm thời phải được kiểm tra thường xuyên để phòng ngừa tai nạn lao động.
Công Trình Liền Kề
Các giải pháp chống lún, chống nứt và bảo vệ nhà dân xung quanh phải được thực hiện đầy đủ trong quá trình thi công.
Chuyển Đổi Công Năng Nhà Ở Cũng Phải Tuân Thủ Quy Định Mới
Không chỉ áp dụng đối với việc xây mới, các trường hợp sửa chữa, cải tạo hoặc chuyển đổi công năng nhà ở cũng phải tuân thủ quy định mới.
Ví dụ, khi chuyển đổi nhà ở thành văn phòng, cơ sở kinh doanh, căn hộ cho thuê hoặc các mô hình lưu trú khác, chủ sở hữu phải bảo đảm công trình đáp ứng đầy đủ yêu cầu kỹ thuật phù hợp với mục đích sử dụng mới.
Đặc biệt, các tiêu chuẩn về phòng cháy chữa cháy sẽ được kiểm soát chặt chẽ hơn đối với những công trình có hoạt động kinh doanh.
Tác Động Đến Thị Trường Bất Động Sản
Theo các chuyên gia bất động sản, việc bổ sung các quy định mới sẽ góp phần nâng cao chất lượng công trình nhà ở riêng lẻ trong dài hạn.
Mặc dù chi phí thiết kế, giám sát và quản lý xây dựng có thể tăng lên đối với một số loại hình công trình, nhưng đổi lại người dân sẽ được bảo đảm tốt hơn về chất lượng, tuổi thọ công trình và an toàn sử dụng.
Đồng thời, quy định mới cũng giúp hạn chế tình trạng xây dựng tự phát, xây dựng không đúng tiêu chuẩn hoặc gây ảnh hưởng đến cộng đồng dân cư xung quanh.
Người Dân Cần Chuẩn Bị Gì Trước Khi Xây Nhà?
Đối với những gia đình có kế hoạch xây nhà từ tháng 7/2026 trở đi, việc tìm hiểu kỹ các quy định mới là điều cần thiết.
Người dân nên:
- Xác định rõ quy mô công trình để lựa chọn phương án thiết kế phù hợp.
- Chuẩn bị hồ sơ pháp lý đầy đủ trước khi khởi công.
- Lựa chọn đơn vị thiết kế, nhà thầu uy tín.
- Bố trí kinh phí cho công tác giám sát và bảo đảm an toàn xây dựng.
- Tuân thủ đầy đủ các quy định về môi trường và phòng cháy chữa cháy.
Trong bối cảnh pháp luật xây dựng ngày càng được hoàn thiện, việc tuân thủ đúng quy định không chỉ giúp công trình được triển khai thuận lợi mà còn hạn chế tối đa các rủi ro pháp lý phát sinh trong quá trình sử dụng về sau.
Chuyên Gia Tư Vấn BĐS Tara Le
Liên hệ tư vấn: 0917.839.686
