Trong bối cảnh giá đất ở liên tục tăng cao, việc chuyển mục đích sử dụng đất từ đất vườn sang đất ở đang trở thành “rào cản tài chính” với rất nhiều hộ gia đình. Đề xuất mới đây của Bộ Tài chính về việc nghiên cứu giảm tiền sử dụng đất đối với đất vườn có nguồn gốc do gia đình, cha ông để lại được xem là động thái đáng chú ý, có thể tác động trực tiếp đến thị trường bất động sản và quyền lợi người dân trong thời gian tới.
Áp lực tài chính khi chuyển đất vườn sang đất ở
Thực tế hiện nay, phần lớn các thửa đất vườn, đất trồng cây lâu năm do ông bà để lại đều nằm xen kẽ trong khu dân cư hiện hữu. Nhu cầu chuyển mục đích sử dụng sang đất ở để xây nhà, tách thửa cho con cháu là rất lớn. Tuy nhiên, chi phí tiền sử dụng đất phải nộp khi chuyển mục đích thường quá cao, do được tính trên cơ sở chênh lệch giữa giá đất ở và giá đất nông nghiệp tại thời điểm chuyển đổi.
Với mức chênh lệch này, nhiều hộ gia đình rơi vào tình trạng “có đất nhưng không đủ tiền lên thổ cư”, làm hạn chế khả năng khai thác giá trị tài sản hợp pháp và ảnh hưởng trực tiếp đến an sinh xã hội.
Đề xuất mới của Bộ Tài chính: Giảm gánh nặng cho người dân
Trước thực tế trên, Bộ Tài chính đã đề xuất nghiên cứu ban hành chính sách theo hướng giảm tiền sử dụng đất đối với hộ gia đình, cá nhân khi chuyển mục đích sử dụng đất từ đất vườn trồng cây lâu năm sang đất ở, trong trường hợp đất có nguồn gốc do cha ông để lại.
Mục tiêu cốt lõi của đề xuất này là tạo điều kiện để người dân thực hiện quyền sử dụng đất một cách hợp pháp, phù hợp với nhu cầu thực tế, đồng thời giảm áp lực tài chính quá lớn phát sinh trong quá trình chuyển mục đích.
Cơ sở pháp lý và dư địa điều chỉnh chính sách
Theo quy định hiện hành, việc chuyển mục đích sử dụng đất từ đất nông nghiệp sang đất ở phải nộp tiền sử dụng đất tính theo phần chênh lệch giá. Nguyên tắc này nhằm đảm bảo nguồn thu ngân sách và quản lý chặt chẽ quỹ đất.
Tuy nhiên, Bộ Tài chính cho rằng với những thửa đất có nguồn gốc lịch sử lâu dài, được sử dụng ổn định qua nhiều thế hệ, không mang tính đầu cơ hay phân lô bán nền, việc áp dụng cứng nhắc công thức tính hiện nay chưa thực sự phù hợp với thực tiễn đời sống.
Chính vì vậy, việc nghiên cứu cơ chế giảm hoặc điều chỉnh mức thu tiền sử dụng đất được xem là cần thiết, nhằm hài hòa lợi ích giữa Nhà nước và người sử dụng đất.
Tác động đến thị trường bất động sản và người dân
Nếu đề xuất này được chấp thuận và thể chế hóa thành chính sách cụ thể, thị trường bất động sản sẽ đón nhận nhiều tác động tích cực. Trước hết, người dân có thêm cơ hội hợp pháp hóa đất ở với chi phí hợp lý hơn, từ đó thúc đẩy nhu cầu xây dựng, cải tạo nhà ở trong khu dân cư hiện hữu.
Bên cạnh đó, việc giảm áp lực tài chính cũng góp phần hạn chế tình trạng giao dịch ngầm, mua bán bằng giấy tay hoặc xây dựng trái phép trên đất chưa chuyển mục đích, giúp thị trường minh bạch và ổn định hơn trong dài hạn.
Kỳ vọng chính sách mang tính nhân văn và thực tiễn
Từ góc độ quản lý vĩ mô, đề xuất của Bộ Tài chính thể hiện tư duy điều hành linh hoạt, bám sát thực tiễn và đặt người dân làm trung tâm. Trong bối cảnh Luật Đất đai mới đang được triển khai, đây được xem là thời điểm phù hợp để rà soát, điều chỉnh các chính sách tài chính đất đai theo hướng công bằng, hợp lý và bền vững hơn.
Nếu được cụ thể hóa, chính sách giảm tiền sử dụng đất đối với đất vườn do gia đình để lại không chỉ tháo gỡ khó khăn cho hàng triệu hộ dân, mà còn góp phần kích hoạt nguồn lực đất đai, thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội một cách lành mạnh.
Chuyên Gia Tư Vấn BĐS Tara Le
Liên hệ tư vấn: 0917.839.686
