Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam với tổng vốn ước tính hơn 67 tỷ USD đang bước vào giai đoạn mới. Hai “ông lớn” trong lĩnh vực hạ tầng và công nghiệp – VinSpeed (thuộc Vingroup) và THACO – đã chính thức đệ trình đề xuất đầu tư. Cùng lúc, quy hoạch điều chỉnh còn bổ sung hai hướng kết nối quốc tế với Trung Quốc và Campuchia, mở ra cơ hội liên kết giao thương xuyên biên giới, định hình lại mạng lưới giao thông chiến lược quốc gia.
1. Mở thêm 2 tuyến kết nối quốc tế: Trung Quốc và Campuchia
Theo điều chỉnh Quy hoạch mạng lưới đường sắt thời kỳ 2021–2030, tầm nhìn đến năm 2050, Việt Nam sẽ bổ sung hai hướng kết nối xuyên biên giới:
- Tuyến Hải Phòng – Hạ Long – Móng Cái, kết nối với Trung Quốc qua cửa khẩu Móng Cái, tạo tuyến thương mại vận tải hàng hóa chiến lược vùng Đông Bắc.
- Tuyến TP.HCM – Tây Ninh – Mộc Bài, mở hướng kết nối với Campuchia, tăng năng lực giao thương khu vực Đông Nam Bộ và hành lang kinh tế TP.HCM – Phnom Penh.
Hai hướng mở mới này được đánh giá là bước tiến lịch sử, không chỉ nâng tầm vị thế giao thông Việt Nam trong khu vực, mà còn định hình mạng lưới logistics liên vùng giữa Đông Nam Á và Đông Bắc Á.
2. Hạ tầng đường sắt quốc gia được tái cấu trúc toàn diện
Bên cạnh việc mở thêm kết nối quốc tế, quy hoạch điều chỉnh lần này còn tái cơ cấu nhiều tuyến quan trọng:
- Hà Nội – TP.HCM và Hà Nội – Lào Cai được điều chỉnh quy mô, nâng cấp công năng.
- Hà Nội – Hải Phòng sẽ chuyển đổi công năng sau khi ga Vật Cách hoàn thiện.
- Tuyến tốc độ cao Hà Nội – Quảng Ninh được bổ sung mới, đáp ứng nhu cầu kết nối vùng kinh tế trọng điểm phía Bắc.
- Tuyến Thủ Thiêm – Long Thành được loại khỏi quy hoạch đường sắt quốc gia, chuyển thành tuyến đô thị, giao cho TP.HCM và Đồng Nai triển khai.
Tại TP.HCM, ga An Bình trở thành điểm cuối tuyến Bắc – Nam, đồng thời là điểm đầu tuyến Biên Hòa – Vũng Tàu, giúp thành phố hình thành trung tâm đầu mối giao thông đa tầng, liên kết với sân bay Long Thành.
3. Dự án 67 tỷ USD – Cuộc đua đầu tư giữa hai “ông lớn” Việt Nam
Tổng mức đầu tư dự án đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam được xác định khoảng 1,7 triệu tỷ đồng, tương đương hơn 67 tỷ USD. Hiện nay, hai tập đoàn hàng đầu Việt Nam – THACO và VinSpeed (thuộc Vingroup) – đều gửi đề xuất tham gia đầu tư với quy mô và phương án vốn tương đồng.
- THACO cam kết góp 20% vốn chủ sở hữu (12,3 tỷ USD), phần còn lại 49 tỷ USD vay từ các tổ chức tín dụng trong và ngoài nước. Doanh nghiệp kiến nghị Chính phủ bảo lãnh lãi vay trong 30 năm, đảm bảo bằng tài sản hình thành từ dự án.
- VinSpeed cũng đề xuất cơ cấu 20% vốn tự có (12,27 tỷ USD) và 80% vốn vay ưu đãi, đề nghị lãi suất 0% trong 35 năm.
Đáng chú ý, VinSpeed cam kết hoàn thành trong 5 năm, nhanh hơn một nửa thời gian nếu Nhà nước tự thực hiện (10 năm). Trong khi đó, THACO dự kiến hoàn thành trong 7 năm, chia làm 2 giai đoạn:
- Giai đoạn 1: Hà Nội – Hà Tĩnh và Nha Trang – TP.HCM (5 năm)
- Giai đoạn 2: Các đoạn còn lại (2 năm tiếp theo).
Cả hai doanh nghiệp đều đề xuất được giao quỹ đất phụ cận tuyến đường sắt để phát triển các khu đô thị – thương mại – dịch vụ nhằm tạo nguồn thu bù đắp vốn đầu tư, tương tự mô hình “rail + property” đã thành công tại Nhật Bản và Hàn Quốc.
4. Ý nghĩa chiến lược: Hạ tầng tầm quốc gia, động lực cho kinh tế vùng
Dự án không chỉ là công trình giao thông trọng điểm mà còn là “hệ trục phát triển mới” của nền kinh tế Việt Nam trong giai đoạn 2025–2050.
- Rút ngắn thời gian di chuyển Bắc – Nam xuống còn 5–6 tiếng, mở ra thời đại mới cho vận tải hành khách và hàng hóa tốc độ cao.
- Kích hoạt chuỗi đô thị và khu công nghiệp dọc tuyến, đặc biệt là các vùng kinh tế trọng điểm: Hà Nội – Thanh Hóa – Đà Nẵng – TP.HCM.
- Tăng năng lực cạnh tranh quốc gia, thu hút đầu tư nước ngoài, thúc đẩy du lịch và bất động sản phát triển mạnh mẽ dọc tuyến.
Các chuyên gia nhận định, nếu được triển khai đúng tiến độ, đây sẽ là dự án hạ tầng mang tính biểu tượng, tương đương “cao tốc thế kỷ” giúp Việt Nam bứt phá vị thế kinh tế khu vực.
5. Tầm nhìn xa: Liên kết xuyên biên giới, đưa Việt Nam thành trung tâm logistics mới
Với việc bổ sung hai tuyến kết nối Trung Quốc và Campuchia, mạng lưới đường sắt tốc độ cao không chỉ phục vụ nội địa mà còn mở cánh cửa giao thương khu vực.
Khi hoàn thành, tuyến Bắc – Nam sẽ liên kết liền mạch các cảng biển, sân bay, khu công nghiệp và trung tâm logistics quốc tế, tạo thành mạng vận tải khép kín, đặt Việt Nam ở vị trí trung tâm giao thương của Đông Nam Á.
Chuyên Gia Tư Vấn BĐS Tara Le
Liên hệ tư vấn: 0917.839.686
