Giá bất động sản tăng mạnh không còn là hiện tượng nhất thời, mà đang trở thành một xu hướng kéo dài, tạo áp lực ngày càng lớn lên người mua ở thực và cả nền kinh tế. Theo Bộ Xây dựng, sự leo thang này không xuất phát từ một nguyên nhân đơn lẻ, mà là kết quả tích tụ của hàng loạt yếu tố tồn tại suốt nhiều năm qua, từ chi phí đầu vào, nguồn cung, pháp lý cho đến hành vi đầu cơ trên thị trường.
Thực tế cho thấy, đặc biệt tại các đô thị lớn, giá nhà ở và đất ở đã vượt xa khả năng chi trả của phần đông người dân, đặt ra yêu cầu cấp bách về việc nhận diện đúng bản chất vấn đề và triển khai các giải pháp đủ mạnh để ổn định thị trường.
Những nguyên nhân cốt lõi khiến giá bất động sản tăng “nóng” kéo dài
Áp lực chi phí đầu vào ngày càng lớn
Một trong những nguyên nhân quan trọng nhất được chỉ ra là chi phí phát triển dự án liên tục gia tăng, trong đó tiền sử dụng đất chiếm tỷ trọng rất lớn. Khi chi phí đất, xây dựng, lãi vay và chi phí tuân thủ pháp lý tăng cao, chủ đầu tư buộc phải điều chỉnh giá bán để bảo toàn hiệu quả tài chính, khiến mặt bằng giá bất động sản bị đẩy lên theo thời gian.
Nguồn cung khan hiếm kéo dài
Thị trường bất động sản nhiều năm qua rơi vào tình trạng thiếu nguồn cung nghiêm trọng, đặc biệt ở phân khúc nhà ở. Hàng loạt dự án bị chậm triển khai hoặc đình trệ do vướng mắc pháp lý, thủ tục đầu tư kéo dài và khó khăn trong tiếp cận vốn. Khi cung không theo kịp cầu, đặc biệt tại các đô thị lớn, giá bất động sản tăng là điều khó tránh khỏi.
Mất cân đối cơ cấu sản phẩm trên thị trường
Thị trường hiện nay nghiêng mạnh về phân khúc trung – cao cấp, trong khi nhà ở giá phù hợp với thu nhập và nhà ở xã hội lại thiếu hụt nghiêm trọng. Nhu cầu ở thực không được đáp ứng đầy đủ đã tạo ra áp lực cầu dồn nén, khiến giá nhà đất tiếp tục leo thang và ngày càng xa tầm với của người thu nhập trung bình.
Vướng mắc trong tổ chức thực thi pháp luật
Dù hệ thống pháp luật về đất đai, đầu tư và nhà ở đã nhiều lần được sửa đổi, song khâu tổ chức thực hiện tại một số địa phương vẫn còn thiếu đồng bộ. Việc triển khai dự án kéo dài làm phát sinh chi phí, lãng phí nguồn lực xã hội và gián tiếp đẩy giá thành sản phẩm lên cao.
Đầu cơ, găm hàng và thông tin thiếu kiểm chứng
Bên cạnh các yếu tố nền tảng, thị trường còn bị tác động mạnh bởi hành vi đầu cơ, găm hàng, thổi giá và lan truyền thông tin không chính xác của một bộ phận nhà đầu tư và môi giới. Điều này làm méo mó quan hệ cung – cầu, gia tăng tâm lý kỳ vọng giá tăng và khiến thị trường vận hành thiếu lành mạnh.
Nhà ở xã hội chậm phát triển – “nút thắt” lớn của thị trường
Một thực tế đáng lo ngại là công tác phát triển nhà ở xã hội vẫn chưa đạt kỳ vọng. Nhiều địa phương chưa dành sự quan tâm đúng mức cho việc quy hoạch quỹ đất, giải phóng mặt bằng, đầu tư hạ tầng kỹ thuật để tạo quỹ đất sạch cho nhà ở xã hội.
Hệ quả là nguồn cung nhà ở cho người thu nhập thấp tiếp tục thiếu hụt, tạo áp lực dồn lên phân khúc nhà ở thương mại và góp phần đẩy giá bất động sản tăng cao trong thời gian dài.
Dự án đình trệ – lãng phí nguồn lực và đẩy giá nhà đi lên
Hiện vẫn còn nhiều dự án bất động sản bị “đắp chiếu” do vướng mắc pháp lý, trong khi lượng vốn xã hội đã bỏ ra là rất lớn. Tình trạng này không chỉ gây lãng phí đất đai và nguồn lực đầu tư mà còn làm gia tăng chi phí tài chính, từ đó tác động trực tiếp đến giá bán sản phẩm khi dự án được tái khởi động.
Giải pháp kiểm soát và “hạ nhiệt” giá bất động sản trong thời gian tới
Trước thực trạng trên, Bộ Xây dựng đã đề xuất một loạt giải pháp mang tính tổng thể nhằm từng bước kiểm soát giá bất động sản và cải thiện khả năng tiếp cận nhà ở của người dân.
Thí điểm Trung tâm giao dịch bất động sản do Nhà nước quản lý
Một trong những giải pháp đáng chú ý là xây dựng mô hình Trung tâm giao dịch bất động sản và quyền sử dụng đất do Nhà nước tổ chức. Mục tiêu là tăng tính minh bạch, hạn chế đầu cơ, kiểm soát thông tin và góp phần ổn định mặt bằng giá nhà đất.
Đẩy mạnh phát triển nhà ở xã hội và nhà ở giá phù hợp
Trọng tâm thời gian tới là khẩn trương triển khai các chính sách đột phá về nhà ở xã hội, xây dựng quỹ nhà ở quốc gia và nghiên cứu các cơ chế phát triển nhà ở giá phù hợp để đưa vào Luật Nhà ở sửa đổi dự kiến trình trong năm 2026.
Điều tiết dòng vốn tín dụng bất động sản
Hệ thống tài chính – tiền tệ đang được rà soát nhằm điều tiết dòng vốn tín dụng bất động sản theo hướng phù hợp với diễn biến thị trường, hạn chế đầu cơ nhưng vẫn bảo đảm nguồn vốn cho các dự án phục vụ nhu cầu ở thực.
Hoàn thiện chính sách tài chính và thuế
Các công cụ tài chính và thuế trong lĩnh vực bất động sản tiếp tục được xem xét, điều chỉnh nhằm bảo đảm hài hòa giữa mục tiêu ổn định thị trường và phát triển kinh tế bền vững.
Cải cách thủ tục và tháo gỡ điểm nghẽn pháp lý
Song song với đó là việc rà soát, sửa đổi và hoàn thiện hệ thống pháp luật về đất đai, đầu tư, xây dựng và quy hoạch, hướng tới cắt giảm thủ tục hành chính, rút ngắn thời gian triển khai dự án và khơi thông nguồn cung cho thị trường.
Nhận định chuyên gia
Giá bất động sản tăng mạnh là hệ quả tất yếu của quá trình tích tụ nhiều “điểm nghẽn” kéo dài suốt nhiều năm. Việc kiểm soát và ổn định thị trường không thể trông chờ vào các biện pháp ngắn hạn, mà đòi hỏi chiến lược đồng bộ, nhất quán và kiên trì trong trung – dài hạn. Khi các nút thắt về pháp lý, nguồn cung và cơ cấu sản phẩm được tháo gỡ, thị trường bất động sản mới có cơ hội phát triển ổn định, bền vững và lành mạnh hơn.
Chuyên Gia Tư Vấn BĐS Tara Le
Liên hệ tư vấn: 0917.839.686
