Ngoại tình không chỉ là cú sốc về tình cảm, mà còn có thể kéo theo rủi ro tài chính nghiêm trọng khi một bên âm thầm dùng tài sản chung của vợ chồng để mua nhà, mua xe cho người tình. Vậy trong trường hợp này, người còn lại có quyền đòi lại tài sản hay không? Và phải làm gì để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình?
Dưới góc độ pháp lý và tài sản, câu trả lời phụ thuộc vào một yếu tố then chốt: nguồn tiền dùng để mua tài sản đó là tài sản chung hay tài sản riêng.
Tài sản chung vợ chồng được xác định thế nào?
Theo quy định tại Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, tài sản chung của vợ chồng bao gồm:
- Thu nhập do lao động, sản xuất, kinh doanh trong thời kỳ hôn nhân
- Hoa lợi, lợi tức phát sinh từ tài sản riêng
- Tài sản được thừa kế chung hoặc tặng cho chung
- Quyền sử dụng đất có được sau khi kết hôn (trừ trường hợp được thừa kế, tặng cho riêng hoặc mua bằng tài sản riêng)
Đặc biệt, luật quy định rõ: nếu không chứng minh được là tài sản riêng thì mặc nhiên được coi là tài sản chung.
Điều này có ý nghĩa rất quan trọng trong tranh chấp. Nếu chồng hoặc vợ dùng tiền kiếm được trong thời kỳ hôn nhân để mua nhà, mua xe cho người tình, về nguyên tắc đó là tài sản chung.
Dùng tài sản chung tặng cho nhân tình: Giao dịch có thể bị vô hiệu
Khi một bên tự ý dùng tài sản chung để tặng cho người thứ ba mà không vì nhu cầu gia đình hoặc nghĩa vụ chung, hành vi đó có thể bị coi là vi phạm quy định về quản lý tài sản chung.
Theo Bộ luật Dân sự 2015, giao dịch dân sự vi phạm điều cấm của luật hoặc trái đạo đức xã hội có thể bị tuyên vô hiệu.
Nếu Tòa án tuyên giao dịch vô hiệu, hậu quả pháp lý sẽ là:
- Các bên khôi phục lại tình trạng ban đầu
- Hoàn trả cho nhau những gì đã nhận
- Nếu không thể hoàn trả bằng hiện vật thì phải hoàn trả bằng tiền
- Bên có lỗi phải bồi thường thiệt hại (nếu có)
Như vậy, người vợ hoặc chồng hoàn toàn có quyền khởi kiện yêu cầu Tòa án tuyên hợp đồng tặng cho nhà, xe là vô hiệu và buộc người tình hoàn trả tài sản.
Trường hợp tài sản đã sang tên cho người thứ ba
Thực tế phức tạp hơn khi:
- Nhà đất đã được sang tên
- Xe đã đăng ký chính chủ
- Hoặc tài sản tiếp tục được chuyển nhượng cho người thứ ba ngay tình
Trong trường hợp này, việc đòi lại tài sản có thể gặp khó khăn. Tuy nhiên, người bị xâm phạm quyền lợi vẫn có thể:
- Yêu cầu bồi thường thiệt hại từ chồng/vợ
- Yêu cầu Tòa án xem xét khi giải quyết ly hôn để chia lại phần tài sản bị thất thoát
Về bản chất tài chính, đây được xem là hành vi làm giảm khối tài sản chung và có thể bị tính vào phần nghĩa vụ bồi hoàn khi phân chia tài sản.
Nếu đó là tài sản riêng thì sao?
Theo Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, tài sản riêng bao gồm:
- Tài sản có trước khi kết hôn
- Tài sản được thừa kế riêng
- Tài sản được tặng cho riêng
- Tài sản hình thành từ tài sản riêng
Nếu người chồng dùng tiền riêng có trước hôn nhân để mua nhà cho nhân tình, về nguyên tắc người vợ không có quyền đòi lại.
Tuy nhiên, vẫn có một số ngoại lệ quan trọng:
- Hoa lợi, lợi tức từ tài sản riêng trong thời kỳ hôn nhân có thể được coi là tài sản chung
- Nếu nhà ở là nơi ở duy nhất của gia đình, việc định đoạt phải đảm bảo quyền chỗ ở của người còn lại
- Nếu tài sản riêng là nguồn sống duy nhất của gia đình, việc sử dụng vẫn cần cân nhắc nghĩa vụ với gia đình
Cách đòi lại tài sản khi chồng/vợ mua nhà cho người tình
Bước 1: Xác định nguồn tiền
Đây là yếu tố quyết định:
- Tiền mua nhà, xe có phải thu nhập trong thời kỳ hôn nhân?
- Có trích từ tài khoản chung?
- Có dùng tài sản hình thành trong hôn nhân?
Nếu là tài sản chung, cơ sở pháp lý để khởi kiện rất rõ ràng.
Bước 2: Thu thập chứng cứ hợp pháp
Người yêu cầu phải chứng minh:
- Căn nhà, chiếc xe được mua bằng tiền chung
- Có hành vi tặng cho hoặc chuyển nhượng cho người tình
Chứng cứ có thể bao gồm:
- Sao kê ngân hàng
- Hợp đồng mua bán
- Hợp đồng tặng cho
- Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất
- Lời thừa nhận bằng văn bản hoặc tin nhắn
Theo quy định của Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015, đương sự có nghĩa vụ cung cấp và chứng minh yêu cầu của mình là có căn cứ.
Nếu không thể tự thu thập, có thể đề nghị Tòa án hỗ trợ xác minh trong phạm vi luật định.
Bước 3: Khởi kiện tại Tòa án có thẩm quyền
Hồ sơ cơ bản gồm:
- Đơn khởi kiện
- Giấy tờ nhân thân
- Tài liệu chứng minh quyền sở hữu
- Chứng cứ về nguồn tiền và giao dịch tặng cho
Người khởi kiện có thể đồng thời đề nghị Tòa án áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời như:
- Phong tỏa tài sản
- Cấm chuyển dịch quyền sở hữu
- Ngăn chặn tẩu tán tài sản
Điều này đặc biệt quan trọng trong các vụ việc liên quan đến bất động sản có giá trị lớn.
Góc nhìn tài chính: Vì sao cần xử lý sớm?
Trong các tranh chấp hôn nhân có yếu tố tài sản lớn như nhà đất:
- Giá trị tài sản có thể tăng nhanh theo thị trường
- Việc sang nhượng nhiều lần khiến truy vết khó khăn
- Thời gian kéo dài làm giảm khả năng thu hồi
Càng xử lý sớm, khả năng bảo toàn tài sản chung càng cao.
Kết luận
Nếu chồng hoặc vợ dùng tài sản chung để mua nhà, mua xe cho người tình, người còn lại hoàn toàn có quyền khởi kiện yêu cầu tuyên giao dịch vô hiệu và đòi lại tài sản theo quy định của Bộ luật Dân sự 2015.
Tuy nhiên, yếu tố quyết định vẫn là chứng minh được nguồn tiền là tài sản chung.
Trong bối cảnh tài sản bất động sản có giá trị lớn và dễ bị tẩu tán, việc hiểu rõ quy định pháp luật và hành động kịp thời là cách duy nhất để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình.
Chuyên Gia Tư Vấn BĐS Tara Le
Liên hệ tư vấn: 0917.839.686
