Chỉ một thuật ngữ cũ ” thổ cư” , ” đất ở ” ghi trong Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất từ hơn 20 năm trước đang đẩy hàng loạt gia đình ở phường An Dương, TP Hải Phòng vào cảnh bế tắc pháp lý, đình trệ tài sản và nguy cơ mất hàng trăm, thậm chí hàng nghìn mét vuông đất ở hợp pháp.
Khi “thổ cư” không còn được hiểu là “đất ở”
Từ năm 2004 trở về trước, thuật ngữ “thổ cư” được sử dụng phổ biến trong các Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất để chỉ đất ở. Tuy nhiên, theo hệ thống pháp luật đất đai hiện hành, khái niệm chuẩn chỉ còn là “đất ở”. Việc không kịp thời đính chính thuật ngữ này đang khiến người dân rơi vào thế bị động khi thực hiện các quyền hợp pháp như tách thửa, chuyển nhượng, thế chấp hay thừa kế.
Tại phường An Dương, nhiều hộ gia đình sử dụng đất ổn định hàng chục năm, có bìa đỏ ghi rõ diện tích “thổ cư” sử dụng lâu dài, nhưng khi làm thủ tục hành chính lại bị yêu cầu xác định lại diện tích đất ở theo hạn mức mới, thậm chí chỉ được công nhận 200m² đất ở, phần còn lại bị chuyển thành đất vườn tạp có thời hạn.
Áp dụng luật cũ đã hết hiệu lực: Rủi ro pháp lý nghiêm trọng
Một trong những điểm gây tranh cãi lớn là việc cơ quan cấp phường viện dẫn Luật Đất đai 2003 và các quyết định cũ của địa phương để giải quyết hồ sơ trong giai đoạn hiện nay. Trong khi đó, Luật Đất đai 2024 đã có hiệu lực và quy định rất rõ nguyên tắc xác định loại đất đối với các thửa đất đã được Nhà nước công nhận quyền sử dụng.
Theo quy định mới, nếu Giấy chứng nhận đã ghi nhận diện tích đất mà không tách bạch rõ đất ở và đất vườn, thì toàn bộ diện tích đó được xác định theo mục đích đã ghi trong giấy tờ. Việc áp hạn mức giao đất ở mới để “cắt” diện tích đất đã được công nhận từ trước là xâm phạm trực tiếp quyền lợi hợp pháp của người sử dụng đất.
Cùng một yêu cầu, nhưng kết quả giải quyết không giống nhau
Thực tế tại phường An Dương cho thấy một nghịch lý đáng lo ngại: có hộ gia đình được đính chính toàn bộ diện tích “thổ cư” sang “đất ở”, trong khi nhiều hộ khác, dù cùng thời điểm cấp bìa đỏ, cùng nguồn gốc đất, lại bị từ chối hoặc chỉ được công nhận một phần nhỏ diện tích đất ở.
Sự thiếu nhất quán trong xử lý hồ sơ không chỉ tạo ra bức xúc trong dư luận mà còn đặt ra dấu hỏi lớn về tính minh bạch, bình đẳng trong áp dụng pháp luật đất đai ở cấp cơ sở.
“Hai chữ thổ cư” có thể làm bốc hơi giá trị tài sản
Từ góc độ tài chính – bất động sản, việc một thửa đất bị giảm mạnh diện tích đất ở sẽ kéo theo hệ lụy rất lớn. Giá trị tài sản có thể giảm hàng chục phần trăm, thậm chí mất khả năng giao dịch, thế chấp ngân hàng hoặc phân chia cho thế hệ sau.
Đối với những gia đình có diện tích đất lớn được hình thành qua nhiều đời, việc hàng nghìn mét vuông đất ở bị “biến” thành đất vườn tạp không chỉ là thiệt hại kinh tế mà còn ảnh hưởng sâu sắc đến an sinh và ổn định cuộc sống lâu dài.
Bài học pháp lý cho người sử dụng đất trên cả nước
Câu chuyện tại Hải Phòng là lời cảnh báo rõ ràng cho người dân ở nhiều địa phương khác. Những Giấy chứng nhận cũ ghi “thổ cư” cần được rà soát, đính chính sớm theo đúng quy định pháp luật hiện hành để tránh rủi ro về sau.
Đồng thời, cơ quan quản lý nhà nước cần thống nhất cách hiểu và cách áp dụng luật, bảo đảm nguyên tắc tôn trọng quyền sử dụng đất đã được Nhà nước công nhận, tránh để người dân trở thành bên chịu thiệt chỉ vì sự thay đổi thuật ngữ hành chính.
Chuyên Gia Tư Vấn BĐS Tara Le
Liên hệ tư vấn: 0917.839.686
