Dự án đường sắt cao tốc Bắc – Nam trị giá 67 tỷ USD của Vingroup đang trở thành tâm điểm của giới tài chính – đầu tư khi Chính phủ ưu tiên triển khai theo mô hình hợp tác công tư (PPP). Tuy nhiên, điểm gây chú ý nhất chính là việc Vingroup – thông qua VinSpeed – bày tỏ mong muốn được tự đứng ra thực hiện toàn bộ dự án, kèm đề xuất Nhà nước cho vay 80% vốn không lãi suất.
Đáng nói hơn, CEO Vingroup Nguyễn Việt Quang tuyên bố rằng tập đoàn dự tính sẽ lỗ hàng chục tỷ USD nếu được giao triển khai. Một tuyên bố táo bạo, nhưng đồng thời cũng cho thấy cách doanh nghiệp tư nhân lớn nhất Việt Nam nhìn nhận vai trò của mình trong những dự án mang tính hạ tầng quốc gia.
Vingroup muốn tự thực hiện, không tham gia PPP: Vì sao?
Theo chia sẻ của CEO Nguyễn Việt Quang, VinSpeed vẫn giữ quan điểm mong muốn được đầu tư tư nhân trực tiếp, thay vì hợp tác công tư.
Lý do được đưa ra rất rõ ràng:
- Nếu theo PPP, doanh nghiệp phải tự huy động phần vốn rất lớn còn lại.
- Trong khi nếu đầu tư trực tiếp, Nhà nước chỉ cần cho vay 80%, và doanh nghiệp tự thu xếp 20% vốn.
Đây là mô hình mà Vingroup đánh giá là khả thi, đảm bảo tiến độ và tránh được rủi ro “đội vốn – chậm tiến độ” vốn rất phổ biến trong các dự án hạ tầng quy mô quốc gia.
5 lợi ích lớn nếu Vingroup được giao trực tiếp dự án
CEO Vingroup phân tích 5 lợi ích mà Nhà nước có được nếu VinSpeed tham gia theo cách thức doanh nghiệp đề xuất:
1. Giảm gánh nặng ngân sách
Nhà nước chỉ cần cho vay 80% tổng vốn đầu tư, thay vì tự bỏ ra toàn bộ. Điều này tiết kiệm nguồn lực công và giảm áp lực ngân sách.
2. Rút ngắn thời gian hoàn vốn hàng trăm năm
Thay vì Nhà nước mất 140 năm hoặc hơn để thu hồi vốn, mô hình VinSpeed đề xuất chỉ cần 30 năm.
Đây là khác biệt chiến lược trong quản trị vốn đầu tư công.
3. Rút ngắn thời gian hoàn thành một nửa
Vingroup cam kết thời gian thi công 5 năm, thay vì 10 năm như phương án thông thường.
Sự khác biệt này mang lại:
- Lợi ích kinh tế quốc gia tăng nhanh hơn
- Kết nối liên vùng mạnh mẽ hơn
- Giảm chi phí logistics và vận tải
- Thúc đẩy tăng trưởng GDP
- Nâng cao đời sống người dân ở dọc tuyến
4. Nhà nước không chịu rủi ro đội vốn
Doanh nghiệp sẽ tự chịu trách nhiệm hoàn toàn về chi phí và tiến độ, giảm thiểu tình trạng kéo dài thời gian thi công – vốn là vấn đề phổ biến ở các dự án hạ tầng công.
5. Có một ngành công nghiệp đường sắt cao tốc hoàn chỉnh
Việt Nam sẽ hình thành ngành đường sắt cao tốc mà không cần Nhà nước bỏ vốn đầu tư phát triển công nghiệp.
Đây là điểm được đánh giá mang tính “di sản”, giúp Việt Nam tiến gần hơn với các quốc gia có hệ thống hạ tầng hiện đại hàng đầu châu Á.
Vingroup thừa nhận: Đây là dự án sẽ lỗ dài hạn
CEO Nguyễn Việt Quang không né tránh vấn đề:
Đầu tư đường sắt cao tốc gần như chắc chắn sẽ lỗ, như phần lớn các quốc gia đã triển khai trên thế giới.
Ngoại lệ duy nhất là tuyến Bắc Kinh – Thượng Hải, nơi lưu lượng hành khách cực lớn mới giúp dự án có lãi. Việt Nam thì không có thị trường quy mô tương tự.
Do đó, Vingroup tính toán rằng:
Dự án này sẽ lỗ hàng chục tỷ USD, ngay cả khi vận hành lâu dài.
Vậy vì sao vẫn muốn làm?
- Đây là dự án có ý nghĩa chiến lược quốc gia
- Đóng góp vào mục tiêu phát triển hạ tầng bền vững
- Gắn với tầm nhìn dài hạn của Vingroup về đóng góp xã hội
- Tạo cú hích phát triển các đô thị, trung tâm kinh tế, thị trường bất động sản dọc tuyến
- Khẳng định vị thế của doanh nghiệp Việt trong các dự án tầm cỡ thế giới
CEO Vingroup chia sẻ:
“Nếu không được giao, đó là điều đáng tiếc vì chúng tôi mất cơ hội cống hiến. Nhưng nếu được giao, doanh nghiệp sẽ chịu áp lực rất lớn.”
Tác động tới thị trường bất động sản – tài chính
Dù chỉ mới ở giai đoạn đề xuất, thông tin liên quan đến tuyến đường sắt cao tốc Bắc – Nam luôn tạo ra hiệu ứng lan tỏa mạnh đối với:
- Thị trường bất động sản, đặc biệt là các tỉnh dọc tuyến
- Xu hướng đầu tư hạ tầng của tư nhân
- Chiến lược phát triển liên kết vùng
- Tâm lý nhà đầu tư tài chính trước các dự án nghìn tỷ – nghìn tỷ USD
Nếu dự án được triển khai theo mô hình mà Vingroup đề xuất, đây sẽ là cột mốc thay đổi cách tư nhân tham gia các dự án hạ tầng quốc gia.
Chuyên Gia Tư Vấn BĐS Tara Le
Liên hệ tư vấn: 0917.839.686
