Hàng nghìn hộ gia đình đang sử dụng đất nông nghiệp nhưng chưa có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (Sổ đỏ) luôn lo lắng: Nếu bị thu hồi thì có được bồi thường hay không? Câu trả lời nằm ở các điều khoản quan trọng trong Luật Đất đai 2024 và các nghị định hướng dẫn thi hành.
Khi nào đất nông nghiệp chưa có Sổ đỏ vẫn được bồi thường?
Theo Điều 95 và Điều 96 Luật Đất đai 2024, hộ gia đình, cá nhân sử dụng đất nông nghiệp chưa có Sổ đỏ vẫn có thể được bồi thường nếu:
- Đất có nguồn gốc hợp pháp, sử dụng ổn định, không tranh chấp.
- Có giấy tờ chứng minh quyền sử dụng đất (quyết định giao đất, giấy tờ chuyển nhượng, tặng cho trước 1/7/2004, giấy tờ địa chính cũ, văn bản của UBND cấp xã xác nhận).
- Đã trực tiếp sản xuất nông nghiệp trên đất, sử dụng ổn định trước ngày 1/7/2004, dù chưa đủ điều kiện cấp Sổ đỏ.
Trong các trường hợp này, Nhà nước sẽ bồi thường bằng:
- Đất nông nghiệp khác tương đương, hoặc
- Tiền theo giá đất tại thời điểm thu hồi, hoặc
- Đất có mục đích sử dụng khác (trường hợp đặc biệt).
Những trường hợp chỉ được hỗ trợ chứ không được bồi thường
Không phải mọi diện tích đất nông nghiệp không có Sổ đỏ đều được bồi thường. Theo Nghị định 88/2024/NĐ-CP, chỉ được xem xét hỗ trợ nếu rơi vào các tình huống:
- Đất giao không đúng thẩm quyền nhưng đã sử dụng ổn định trước 1/7/2014.
- Đất có vi phạm pháp luật về đất đai trước 1/7/2014 nhưng vẫn được xem xét hỗ trợ.
- Đất do nhận chuyển nhượng vượt hạn mức quy định.
Như vậy, người sử dụng đất cần xác định rõ nguồn gốc, thời điểm sử dụng và loại giấy tờ đang có để biết mình thuộc diện bồi thường hay hỗ trợ.
Lưu ý quan trọng cho hộ gia đình, cá nhân
- Kiểm tra lại hồ sơ đất đai: Nếu chưa có Sổ đỏ nhưng đủ điều kiện cấp, cần sớm làm thủ tục để tránh rủi ro khi Nhà nước thu hồi.
- Đối chiếu hạn mức đất nông nghiệp: Chỉ phần diện tích trong hạn mức mới chắc chắn được bồi thường đầy đủ.
- Giữ bằng chứng sử dụng đất ổn định: Hợp đồng mua bán, giấy viết tay, biên lai nộp thuế, xác nhận của UBND xã… đều là căn cứ quan trọng.
- Chủ động làm việc với cơ quan chức năng: Khi có quy hoạch, thông báo thu hồi đất, cần xác minh ngay quyền lợi của mình.
Vì sao cần hiểu rõ quy định bồi thường?
Đất nông nghiệp là tài sản lớn, gắn liền với sinh kế của hàng triệu hộ dân. Nếu không nắm vững quy định pháp luật, người dân có thể mất trắng hoặc chỉ được hỗ trợ một phần nhỏ. Ngược lại, nếu chuẩn bị đầy đủ hồ sơ pháp lý, họ sẽ được bảo vệ quyền lợi chính đáng, thậm chí nhận bồi thường thỏa đáng khi Nhà nước thu hồi đất.
Chuyên Gia Tư Vấn BĐS Tara Le
Liên hệ tư vấn: 0917.839.686
