Trong bối cảnh xử lý nợ xấu ngày càng cấp thiết, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) vừa đưa ra dự thảo nghị định mới quy định rõ các trường hợp không được phép thu giữ tài sản bảo đảm (TSBĐ). Điểm nhấn quan trọng là nhà ở duy nhất và công cụ lao động chính của người vay sẽ được bảo vệ, tránh nguy cơ người dân mất kế sinh nhai và nơi ở.
Tài sản bảo đảm nào không bị thu giữ?
Theo dự thảo nghị định, tổ chức tín dụng và đơn vị xử lý nợ xấu không được thu giữ nếu TSBĐ rơi vào hai trường hợp:
- Là nhà ở duy nhất – nơi người vay và gia đình đang sinh sống ổn định.
- Là công cụ lao động chủ yếu hoặc duy nhất – phương tiện trực tiếp tạo ra thu nhập để duy trì mức sống tối thiểu.
Quy định này nhằm ngăn chặn tình trạng người vay sau khi mất tài sản sẽ rơi vào cảnh mất nơi ở hoặc mất khả năng lao động, kéo theo hệ lụy xã hội nghiêm trọng.
Vì sao cần bổ sung quy định này?
Thực tế thời gian qua, nhiều trường hợp bị thu giữ tài sản đã gặp khó khăn kép: mất phương tiện lao động, mất nhà ở và không thể tái tạo thu nhập. Theo các chuyên gia, quy định mới sẽ tạo sự cân bằng lợi ích:
- Bảo vệ quyền lợi tối thiểu của người vay.
- Đảm bảo an toàn tín dụng cho ngân hàng.
- Ổn định an sinh xã hội, hạn chế phát sinh nợ xấu mới.
Định nghĩa “nhà ở duy nhất” và “công cụ lao động chính”
NHNN đề xuất bổ sung định nghĩa pháp lý để tránh tranh chấp:
- Nhà ở duy nhất: công trình thuộc quyền sở hữu của người vay, nơi cư trú ổn định và lâu dài.
- Công cụ lao động chính: phương tiện trực tiếp tạo ra thu nhập chủ yếu, được đối chiếu với mức lương tối thiểu vùng.
Ví dụ: một chiếc xe tải duy nhất để chở hàng, hoặc bộ máy móc sản xuất là nguồn thu nhập chính của hộ gia đình, sẽ được bảo vệ trước nguy cơ bị thu giữ.
Tác động đến hệ thống ngân hàng và thị trường
Quy định mới giúp hệ thống ngân hàng giảm áp lực xã hội khi xử lý nợ xấu, đồng thời khuyến khích sự minh bạch trong ký kết hợp đồng tín dụng. Tuy nhiên, điều này cũng đặt ra thách thức: ngân hàng phải đánh giá kỹ khẩu vị rủi ro và bổ sung biện pháp quản trị tín dụng, thay vì chỉ dựa vào giá trị tài sản thế chấp.
Về phía thị trường bất động sản, việc hạn chế thu giữ nhà ở duy nhất có thể làm giảm nguồn cung tài sản phát mãi, nhưng lại tạo niềm tin an toàn cho người dân khi tham gia vay vốn mua nhà, kinh doanh.
Khi nào quy định có hiệu lực?
Dự thảo nghị định dự kiến có hiệu lực từ 15/10/2025. Đây được coi là một bước tiến quan trọng trong việc hoàn thiện khung pháp lý, đảm bảo công bằng giữa ngân hàng và người vay.
Chuyên Gia Tư Vấn BĐS Tara Le
Liên hệ tư vấn: 0917.839.686
